Tiryakiler bir yana dursun, Altı Üstü Kitap ekibi olarak dünyayı döndüren şeylerden birinin kahve olduğuna inanıyoruz. Ortaya çıkıp yayılışıyla birlikte kendi kültürünü dünya boyunca taşıyan, yeni bir kültürel dalga yaratan ve her toplumun yorumuyla, deneyimiyle özgün bir nitelik kazanan kahve, yüzyıllardır yalnızca yeme-içme kültürünün değil, sanatın, edebiyatın, bilimin ve siyasetin temel etkileyicilerinden ve belirleyicilerinden biri oldu. Kahvehaneler İslam dünyasında da, dünyanın her yerinde de toplumun kesişme ve kaynaşma noktalarını oluşturdu. Yeni kültürler yarattı. Biz de, kahvenin yolculuğuna, dünyayı nasıl biçimlendirdiğine, günümüz dünyasının merkezine nasıl yerleştiğine ilişkin kurgudışı kitaplardan bir seçki yaptık. Bazılarını okuduk, bazılarınıysa biz de okumak istiyoruz. Afiyet olsun!
Sohbetin Bahanesi Kahve
Deniz Gürsoy
Oğlak Yayınları
Sohbetin Bahanesi Kahve, 2000’lerin başında yazılmış, çok kapsamlı ve keyifli bir giriş kitabı. Gürsoy’un kahvenin yolculuğunu anlatmakla kalmaması, anlatısını şiirlerle, şarkılarla, anılarla, manilerle varsıllaştırması, okuma deneyimini çok keyifli kılıyor. Gürsoy kitabını tarihsel ve yazıldığı dönem için güncel verilerle süslemekle kalmıyor, bir kahve terimleri sözlüğü ve pek çok kahve tarifi de sunuyor.
Çekirdekten Fincana Kahve
Jonathan Morris
Çeviren: Hamdi Koç
Mona Kitap
Jonathan Morris’in bu kitabı, kahvenin kısa ancak kapsamlı bir tarihi. Morris, Etiyopya’da başlayan yolculuğun izini günümüze, Üçüncü Dalga kahvecilere ve kapsül kahve makinelerine dek sürüyor. Gürsoy’un yaptığı gibi Morris de kitabını güncel verilerle, pişirme teknikleriyle ve tariflerle süslüyor.
All About Coffee
William H. Ukers
Heritage Illustrated Publishing
1935’te yayınlanan ve 1000 sayfaya yakın hacmiyle etkileyici kapsamda bir çalışma olan All About Coffee, kahveyi her boyutuyla irdelemeyi hedefliyor. Ukers, kitabını altıya bölüyor ve her bölümde kahveyi ayrı bir boyutuyla irdeliyor: Tarihsel, teknik, bilimsel, ticari, toplumsal ve sanatsal. Böylece kahvenin tarihçesine de, etimolojisine de, ticari varlık ve etkinliğine de, farklı ülkelerde geliştirilişine de ışık tutuyor. Kapsamıyla bu listedeki tüm kitapları aştığı için bu konulara ve çok daha fazlasına derinlemesine girebildiği gibi, hem bir sözlük, hem kronoloji, hem bir kahve bibliyografisi de içeriyor. All About Coffee, bir dönemin kahve başyapıtı.
Uncommon Grounds
Mark Pendergrast
Basic Books
Mark Pendergrast’ın küresel kahve tarihi çalışması Uncommon Grounds, kapsam ve oylumu bakımından Ukers’in çalışmasına yaklaşamasa da, oldukça kapsamlı ve derinlikli bir tarih çalışması, ancak diğerlerinden ayrıldığı bir nokta, kahvenin Amerika kıtasındaki öyküsüne ağırlık vermesi. Ek olarak, kahvenin küresel ekonomide oturduğu merkezi konumu da güncel etkileriyle ve kültürel boyutuyla ele alıyor.
Doğu’da Kahve ve Kahvehaneler
Ed. Hélène Desmet-Grégoire, François Georgeon
Çeviren: Meltem Atik, Esra Özdoğan
Yapı Kredi Yayınları
Doğu’da Kahve ve Kahvehaneler, kahve kültürünün nasıl olup da toplumun kesişim ve kaynaşma noktası biçimine geldiğini Doğu toplumları, özellikle Osmanlı toplumu üzerinden irdeliyor. Bu seçkideki diğer kitapların aksine bu bir akademik makale derlemesi. Kahvenin 16. yüzyılda İstanbul’a gelişinden Şam ve Halep kahvehanelerine, bu kahvehanelerin toplumsal hareketlerde nasıl etkili olduğuna dek, kahve tarihinin de, Doğu toplumları tarihinin de çok kilit dönemeçlerine ışık tutan, gözden kaçırılmaması gereken bir bilimsel çalışma.
Keyif Verici Maddelerin Tarihi
Wolfgang Schivelbusch
Çeviren: Zehra Aksu Yılmazer
Kırmızı Kedi Yayınları
Keyif Verici Maddelerin Tarihi, bir kahve kitabı değil. Ancak bu seçkiye almadan da duramadık. Schivelbusch’un bu anıtlaşmış çalışması, kahveden baharata, çikolatadan tütüne tüm keyif verici maddeleri toplumsal, ekonomik ve kültürel yönleriyle inceleyen, çok etkileyici ve çok ayıltıcı bir yapıt. Türü ve dönemi göz önünde bulundurulursa oldukça renkli ve keyifli bir çalışma olduğunu da belirtmekte yarar var.