2024 her açıdan yoğun bir yıldı benim için. 2023 güzünde taşınmıştım, 2024 güzünde yeniden taşındım; akademik yükümlülüklerim yeterli gelmemiş olacak ki küçük sayılmayacak birden çok projeyi eşzamanlı ve eşgüdümlü ilerletmeye çalıştım, Altı Üstü Kitap’a koşut olarak tasarladığımız Altı Üstü Tarih bunlardan biri. Eğer Altı Üstü Tarih’ten haberdar değilseniz ve bu yazı dolayısıyla haberdar oluyorsanız, bir göz atın derim.
Bu yoğunluğa ek olarak 2024, okuma düzenim bakımından da oldukça dengesiz bir yıldı. Yaklaşık bir oran olarak, okuduğum her 10 kitabın 7’si kurgudışı, yalnızca 3’ü kurguymuş. Bunun tam tersi olsa şaşırtıcı olmazdı, yarı yarıya, ya da ona yakın bir oran çıksa bu da şaşırtıcı olmazdı, ama böyle bir dengesizliği sanırım yaşamımda ilk kez görüyorum. Kötü bir okuma yılı mıydı, hiç değildi. Ama yazına ve kurguya aç kaldığımı, eğer bu dengesizliği gideremezsem bir süre sonra konuştuğum ve yazdığım dilde bozulmalar baş göstereceğini, dolayısıyla bu sorunu çözmek gerektiğini düşünüyorum. Yeterince ve hakkınca Türkçe okuduğum kanısında da değilim. 2025’in benzer tempoda, ancak kurgu-kurgudışı arasında daha dengeli geçeceğini umalım.
Bunlara karşın 2024’te güzel romanlar okudum. Birinin bu listede yer bulması beni tanıyanları şaşırtabilir, inanın ki beni daha çok şaşırttı. Bu listeyi en doyurucu okuma deneyimlerime odaklı kurguladım, belki okurken daha çok eğlendiğim romanlar olmuştur ancak sağladığı deneyimle 2024’üme damga vuran kitapları seçtim.
Üç İstanbul – Mithat Cemal Kuntay
Uzun süre okumayı isteyip de ertelediğiniz kitapları en sonunda okuyabildiğinizde düşkırıklığına uğramanız işten değildir. Üç İstanbul’u okumayı yıllardır istiyordum, bu yıl sevgili Şule Tüzül’le Altı Üstü Kitap Kulübü için birlikte okuduk ve canlı yayında tartıştık. Herhalde benim aklımdaki Üç İstanbul, Mithat Cemal’in yazdığı değildi; ancak özgün, iddialı, kapsamlı ve çok başarılı bir romanla karşılaştım. Benim için çok özel bir okuma deneyimiydi, her yıl bu ölçüde önem verdiğim kitapları okuyabilsem, bunlardan da bu ölçüde hoşnut ayrılsam, kendimi büyük kârda sayarım. Altı Üstü Kitap Kulübü yayınımızı izlemek isterseniz tıklayabilirsiniz.
İntermezzo – Sally Rooney
Bence bir Sally Rooney kitabının benim yılın kitapları listemde bulunması beni tanıyan çok kişi için şaşırtıcıdır. Ancak İntermezzo da yıla damga vuran okuma deneyimlerinden birini sağladı bana, beklediğimden daha keyifli, daha ustalıklı, üzerine konuşmaktan çok keyif aldığım bir roman okumuş oldum. Sevgili İlkin Şilan’la Altı Üstü Kitap Kulübü için okuduk ve konuştuk, umarız 2025’te bunları daha sık yapacağız. İzlemek için tıklayabilirsiniz.
So Late in the Day – Claire Keegan
Claire Keegan’ın So Late in the Day’i aslında uzun sayılabilecek bir öykü. Ancak bu yıl okuduğum ve en çok aklımda kalan kitaplardan biri oldu. Keegan’ın tarzını çok başarılı buluyorum. Çok gösterişsiz, çok doğal, okura uğraşsız gelen bir dili var, buna karşın özel bir drama yaratmaya da uğraşmadan çarpıcı ve yer yer rahatsız edici öyküler anlatabiliyor. So Late in the Day özellikle belirli profilde erkekleri rahatsız edebilecek bir öykü, bu da durup bir kendimizi değerlendirmemiz için bize iyi bir fırsat sunuyor. Türkçeye çevrildi mi emin değilim, çevrilmediyse ne bekleniyor bunu da bilemiyorum. Bence bir kahve içimlik sürede okunabilir, okunmalı.
Görüldüğü üzere bu yılın üç kitabından ikisi Altı Üstü Kitap Kulübü kitapları, biriyle ilgili görüşlerimi de daha önce Instagram hesabımızdan paylaşmıştım. Bu hiçbir şey göstermiyorsa Altı Üstü Kitap’ın benim için ne ölçüde kritik bir yaşam damarı olduğunu gösteriyor. Bunlar dışında Michael Connelly’nin The Waiting‘i, Altı Üstü Kitap’ta da incelediğim, Stephen Ronson’ın The Last Line‘ı, John le Carré’nin Soğuktan Gelen Casus‘u ve hatta Katherine Center’ın The Bodyguard‘ı okumaktan çok keyif aldığım romanlardı. Kurgudışı – akademik okuma düzenimizi takip etmek için Altı Üstü Tarih’teki incelemelerimize göz atabilirsiniz dilerseniz. 2025’te daha çok ve daha da iyi edebiyat okumayı umuyorum.